Sandra Hermann

Het verbod op de verkoop van cosmetica getest op dieren: die civilisatieslag was toch al lang en breed gemaakt? Klopt, in 2013 werd het verbod aangenomen door de Europese Unie.

Toch staat de dierproefwetgeving voor cosmetica de laatste jaren weer onder druk, met name door recente beslissingen van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA).

Vandaag dienen Dove en The Body Shop samen met dierenbelangenorganisaties PETA, Cruelty Free Europe, HSI, Eurogroup for Animals en de ECEAE – samen vertegenwoordigen ze 100 organisaties uit 26 EU-lidstaten* – dan ook een Europees burgerinitiatief in.

De samenwerkende organisaties willen hiermee op zo kort mogelijke termijn 1 miljoen Europese burgers mobiliseren om cosmetica in Europa cruelty free te houden. In teken van de actie onthulde de Nederlandse activiste en kunstenares Nina Valkhoff vandaag haar muurschildering in Parijs. Later deze week volgen ook werken in Berlijn en Madrid.

Maar hoe zat het nu precies? In 2004 besloot de Europese Unie, na tientallen jaren van campagne voeren door consumenten, dierenbelangenorganisaties en diverse bedrijven, waaronder The Body Shop, het testen van cosmetische eindproducten op dieren te verbieden. In 2009 werd dat verbod uitgebreid tot een verbod op dierproeven voor cosmetica-ingrediënten. Dat alles leidde uiteindelijk, in 2013, tot een verbod op alle verkoop van cosmetica waarvoor dierproeven waren gedaan, met de ambitie om tegen 2023 een wereldwijd verbod op dierproeven voor cosmetica te krijgen. Deze EU-aanpak werd vervolgens de blauwdruk voor wetswijzigingen in landen over de hele wereld. Zo ook in Nederland.

Uit recente beslissingen van het Europees Agentschap voor chemische stoffen (ECHA) spreekt echter ondermijning van dit verbod. Ondanks dat bepaalde cosmetica-ingrediënten al jarenlang veilig worden gebruikt door consumenten en veilig worden verwerkt in fabrieken, roept het ECHA toch op tot nieuwe dierproeven voor deze stoffen. Mazen in de wet laten dat langzaam maar zeker toe. Terwijl er andere nauwkeurige en betrouwbare testmanieren zijn om de veiligheid van de stoffen te waarborgen.
 

 Dierenartsen en dierenbeschermers roepen op tot een wettelijk verbod op de handel in ongezonde honden. Het fokken van deze dieren is al sinds 2014 verboden maar ze worden nog steeds massaal verhandeld en ingekocht vanuit het buitenland.
In het BNNVARA-programma Kassa op 28 augustus werd duidelijk hoe groot het probleem in Nederland is.

Hoewel het in Nederland verboden is om honden te fokken met te korte snuiten en erfelijke afwijkingen, mag er wel gehandeld worden in deze dieren. Die worden hier vaak illegaal gefokt en legaal verhandeld, of ze worden ingevoerd vanuit het buitenland.

Dierenartsen Servé Smeets van Caring Vets en Karin Hoogendijk van de KNMvD: “Het is fantastisch dat een goede wet in Nederland het fokken van mismaakte dieren verbiedt. Helaas zien we op de behandeltafel nog steeds dezelfde snurkende en benauwde puppy’s met afgesloten neusgaten en veel te korte snuiten, maar nu komen ze uit het buitenland. De huidige wetgeving is volstrekt niet voldoende om deze honden te helpen”.

Diverse verkoopsites zoals Marktplaats staan vol met advertenties voor honden en katten die in Nederland niet gefokt mogen worden. Zolang deze handel wettelijk is toegestaan, zullen deze sites deze advertenties niet verwijderen. De overheid heeft veel te weinig capaciteit om alle aanbieders individueel te controleren.

Dierenartsen en dierenbeschermingsorganisaties roepen politieke partijen in een brandbrief op om een einde te maken aan de handel in ongezonde dieren. Zij pleiten voor een wettelijk handelsverbod voor dieren die niet in Nederland gefokt mogen worden. Het is logisch dat er ook een verbod komt op het kopen en verkopen van honden die niet gefokt mogen worden.

Steeds meer mensen vinden vermaak met dolfijnen onacceptabel. Dat blijkt uit opinieonderzoek door I&O Research in opdracht van World Animal Protection. Zo vindt slechts 40 procent dolfijnenshows met dolfijnen in gevangenschap acceptabel. Zwemmen met dolfijnen in gevangenschap is nog minder populair: slechts 22 procent vindt dat oké.

Uit het onderzoek blijkt dat zeven op de tien Nederlanders (71%) ooit naar het Dolfinarium gingen en driekwart (76%) wel eens een dolfijnenshow heeft bijgewoond. Voor de meesten vond het laatste bezoek aan een dolfijnenshow plaats voor 2010 (51%). Nog geen kwart (23%) van de respondenten zou het Dolfinarium in de toekomst graag nog eens bezoeken.

Bijna twee keer zoveel Nederlanders vinden dat er geen toekomst is voor het houden van dolfijnen in dolfinaria in Nederland dan mensen die nog wél een toekomst zien. 42% van de ondervraagden ziet geen toekomst, tegenover 24% wel (De rest is neutraal of weet het niet). Ook vindt 41 procent dat de Nederlandse overheid verantwoordelijk is voor dolfijnen die in Nederland in gevangenschap worden gehouden.

World Animal Protection liet het opinieonderzoek uitvoeren in het kader van de campagne Over de datum: dolfijnencircus Harderwijk. Dirk-Jan Verdonk, directeur bij World Animal Protection Nederland: ‘Vermaak met dolfijnen is niet langer houdbaar. Steeds meer mensen zien in dat deze sociale en intelligente dieren niet in gevangenschap horen, maar in het wild. Bedrijven schrappen dolfijnenattracties en een groeiend aantal landen faseert dolfijnenvermaak uit; Nederland loopt achter op die ontwikkeling. De al jaren dalende bezoekersaantallen van het Dolfinarium en dit opinieonderzoek onderstrepen dat er geen toekomst is voor het houden van dolfijnen in gevangenschap in Nederland.’

De dierenbeschermingsorganisatie pleit voor een fokverbod voor dolfijnen in Nederland. Verdonk: ‘Een fokverbod voor dolfijnen in gevangenschap is de cruciale eerste stap om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe generatie dolfijnen in gevangenschap geëxploiteerd kan worden voor vermaak. Daarom roepen we de Tweede Kamer daartoe op. De dolfijnen die nu in het Dolfinarium leven kunnen niet, of met hele grote inspanningen, terugkeren naar het wild. Voor hen moet een zo goed mogelijke oplossing worden gezocht, in een semi-natuurlijke omgeving. Dit perspectief is er, tijd om hierop in te zetten.’

Vandaag barricaderen 100 lege hondenmanden de ingang van Marktplaats in Amsterdam. De lege mandjes staan symbool voor overleden puppy's uit de illegale hondenhandel. Dierenwelzijnsorganisatie House of Animals roept het handelsplatform hiermee op om advertenties van broodfokhandelaren te weren. De PR actie en campagne is ontwikkeld door Roorda Reclamebureau.

House of Animals, die eerder al aangifte deed tegen Marktplaats, start deze week met de bewustwordingscampagne 'Het begint op Marktplaats'. Langs Nederlandse snelwegen en grote steden hangen digitale schermen en abri's met foto's van puppy's uit de broodfokhandel.

Al sinds de coronacrisis zijn veel mensen op zoek naar een puppy om het thuiszitten aangenamer te maken. Op de snel stijgende vraag wordt slim ingespeeld door broodfokhandelaren die te jonge, zieke en vaak getraumatiseerde hondjes importeren. Jaarlijks worden naar schatting 80.000 puppy's naar Nederland gebracht via puppyfabrieken in Oost-Europa. De vaak doodzieke hondjes worden door Nederlandse handelaren verkocht via Marktplaats aan nietsvermoedende hondenliefhebbers. "We willen dat Marktplaats stopt met het faciliteren van illegale hondenhandel op hun website", zegt dierenbeschermer Karen Soeters van House of Animals.

House of Animals roept hondenliefhebbers via hun website www.houseofanimals.nl op om een petitie te ondertekenen waarmee ze Marktplaats vragen om te stoppen met faciliteren van handel in illegale puppy's. De actie is na een halve dag al een groot succes. Ruim 1.000 mensen hebben de petitie getekend.

Dierenbeschermingsorganisatie World Animal Protection roept de Tweede Kamer op tot een fokverbod voor dolfijnen in Nederland. De organisatie noemt een fokverbod een cruciale eerste stap om een einde te maken aan vermaak met dolfijnen in Nederland. ' We willen dat het Dolfinarium in zijn huidige vorm eindigt. Vermaak met dolfijnen moet stoppen', aldus Sanne Kuijpers van World Animal Protection.

World Animal Protection lanceert vandaag, op Dolphin Day, de campagne Over de datum: dolfijnencircus Harderwijk , met een petitie gericht aan de Tweede Kamer. Volgens de organisatie moet er een wetswijziging komen, waardoor er geen nieuwe dolfijnen meer bijkomen in Het Dolfinarium en de dolfijnen die niet meer terug kunnen naar het wild een groter en natuurlijker leefomgeving krijgen.

Sanne Kuijpers, Campagnemanager Wilde dieren bij World Animal Protection Nederland: ‘Shows met wilde circusdieren zijn sinds 2015 verboden. Maar onder het mom van educatie zijn shows en directe interacties met dolfijnen nog wel toegestaan in het Dolfinarium in Nederland. Dat is heel krom. Net als andere wilde dieren lijden dolfijnen in gevangenschap. Ze hebben veel te weinig ruimte, raken verveeld, gestrest of zelfs depressief. Het Dolfinarium is over de datum, en daarom roepen we de Tweede Kamer op om in actie te komen en dit te veranderen.’

Trend tegen vermaak met dolfijnen

Wereldwijd komen landen en organisaties in actie tegen vermaak met dolfijnen. Zo stelden Canada en Frankrijk een verbod in op het houden van zeezoogdieren in gevangenschap, raadt reiskoepel ANVR dolfijnenattracties af en schrapte reisorganisatie Corendon dolfijnenvermaak uit hun aanbod. Ook tonen de al jaren dalende bezoekersaantallen van het Dolfinarium aan dat de maatschappelijke acceptatie van entertainment met dolfijnen afneemt.

‘Daarom roepen we de Tweede Kamer op om nú te handelen’, benadrukt Kuijpers. ‘Een dolfijn die vandaag wordt gefokt, kan in 2060 nog in leven zijn. Met dalende maatschappelijke acceptatie en teruglopende bezoekersaantallen kan geen enkel bedrijf die zware verantwoordelijkheid waarmaken. Er moet nu een fokverbod komen voor walvisachtigen in gevangenschap om problemen later binnen de perken te houden.'

Teken de petitie via worldanimalprotection.nl/petitie-fokverbod-voor-dolfijnen-dolfinarium

Een dier is een levend wezen dat een intrinsieke waarde heeft. Bij dierenmishandeling en -verwaarlozing wordt dit op grove wijze miskend. Een steviger aanpak is dan ook nodig. Daarom kan de rechter voortaan  een verbod op het houden van dieren van maximaal 10 jaar als zelfstandige maatregel opleggen. Dit en meer wordt geregeld in het wetvoorstel Aanpak dierenmishandeling en dierverwaarlozing van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid en minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Het houdverbod kan inhouden dat iemand geen dieren, minder dieren of bepaalde diersoorten niet mag houden of bezitten. Vroeger kon een houdverbod door de rechter alleen als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke straf worden opgelegd. Dit wetsvoorstel introduceert het houdverbod als een zelfstandige maatregel. Hierdoor kan het houdverbod ter beveiliging van dieren in meer gevallen worden opgelegd. Ook kan de rechter nu beslissen dat het houdverbod direct na de uitspraak van de rechtbank van kracht wordt. Hiermee wordt voorkomen dat iemand die door de rechtbank is veroordeeld in afwachting van het hoger beroep nog jarenlang onder erbarmelijke omstandigheden dieren kan houden. Daarnaast kan het houdverbod een gebiedsverbod inhouden, om te voorkomen dat iemand in de buurt komt van plaatsen waar dieren worden gehouden. Zo zijn er tientallen zaken bekend waarin dieren zijn mishandeld of gedood in stallen, weiden en op kinderboerderijen.

Ook worden bijtincidenten door honden harder aangepakt door het aanhitsen van een dier als misdrijf aan te merken. Nu is dit nog strafbaar als overtreding. Het strafmaximum wordt verdubbeld van zes maanden naar één jaar. Het komt steeds vaker voor dat honden specifiek worden getraind op kracht en agressiviteit, bijvoorbeeld om de hond als statussymbool te laten dienen of te laten deelnemen aan hondengevechten. Bijtincidenten met dergelijke honden leiden regelmatig tot tragische ongevallen, met soms de dood van het slachtoffer als gevolg.

Het kan ook voorkomen dat bedrijven, zoals veehouderijen of dierenwinkels, niet goed zorgen voor de dieren die onder hun zorg vallen. Nu kunnen die bedrijven worden stilgelegd als de gezondheid van mens of dier in gevaar is. Dit wetsvoorstel regelt dat dit ook kan wanneer het welzijn van het dier geschaad wordt, bijvoorbeeld door ondervoeding of slechte verzorging.

Verder kan dankzij dit wetsvoorstel een bestuurlijke boete worden opgelegd aan mensen die dieren die bepaalde ingrepen hebben ondergaan laten deelnemen aan wedstrijden, tentoonstellingen en keuringen. Het gaat dan bijvoorbeeld om honden met een gecoupeerde staart. Dat is nu al verboden als het gaat om een ingreep zonder medische noodzaak, maar in de praktijk komt dit toch nog voor. De uitbreiding van het verbod maakt het mogelijk dat overtreders passend worden bestraft en vergroot de naleving.

Tot slot wordt het mogelijk om een educatieve maatregel op te leggen bij een overtreding van de wettelijke bepalingen over dierenwelzijn. Uit onderzoek blijkt dat onkunde bij houders een belangrijke oorzaak is voor ongerief bij gezelschapsdieren. Zonder het verbeteren van de kennis en vaardigheden van de houder is de kans groot dat de houder in herhaling zal vallen. Met de educatieve maatregel kan op de lange duur het onbedoeld overtreden van deze normen worden voorkomen. Houders worden zo in staat gesteld om hun dieren op een verantwoorde manier te houden.

De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel voor advies aan de Raad van State te zenden. De tekst van het wetsvoorstel en van het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening bij de Tweede Kamer.

POESLIEF, een ode aan alle katten en poezen van Nederland, is een documentaire die inmiddels door 10.000 bezoekers in de filmtheaters en bioscopen is gezien. Hiermee heeft de documentaire de Kristallen Film-status behaald. Filmkat Abatutu die in de documentaire de hoofdrol vervult, ontving vandaag de Kristallen Film Award. POESLIEF is de eerste Nederlandse documentaire in coronatijd die een Kristallen Film Award ontvangt.
 

POESLIEF is een documentaire over en van Abatutu, de bekendste filmkat van Nederland. Hij geeft een inkijkje in zijn leven als BK-er; Bekende Kat. Daarnaast voorziet hij ingezonden filmpjes van andere katten van deskundig commentaar, met de stem van Nicolette Kluijver.
 

POESLIEF is geregisseerd door Mark Verkerk (De Nieuwe Wildernis en De Wilde Stad) en geschreven door Dennis Gerritsen van #DARUM en Trui van der Brug. De documentaire is de eerste, eigen productie van nieuwe filmdistributeur en producent M&N Film Distribution.
 

Op 24 december a.s. brengt M&N Film Distribution ter ere van dit succes met POESLIEF de documentaire opnieuw uit in de bioscoop en filmtheaters met een extra toegevoegde montage van de leukste katten kerstfilmpjes, vanzelfsprekend met commentaar van Abatutu. De ultieme feelgood film voor de kerst.
 

De Kristallen Film wordt uitgereikt door het Nederlands Film Festival en het Nederlands Filmfonds aan Nederlandse documentaires en korte films die 10.000 bioscoopbezoekers hebben getrokken.